راه صنعت- ستاد تنظیم بازار در مصوبه جدید خود برای دومین بار حکم به افزایش ۴۰درصدی قیمت شیر خام و ۱۰محصول پرمصرف لبنی مشمول قیمت‌گذاری دولتی در سبد خانوارها داد و تعیین قیمت سایر فرآورده‌های لبنی کم‌مصرف را به تشکل‌های صنفی و سازمان حمایت واگذار کرد. مشاهدات میدانی در بازار خرده فروشی انواع شیر و لبنیات، از گلایه مصرف‌کنندگان بابت افت کیفیت، کم فروشی و عرضه چند نرخی این اقلام حکایت دارد.

حذف لبنیات از سبد مصرف
در شرایطی که شرکت‌های تولیدکننده محصولات لبنی طی ۳هفته اخیر، قیمت برخی اقلام شیر و لبنیات را به‌صورت غیررسمی افزایش داده بودند، ستاد تنظیم بازار در نشست هفته جاری خود، قیمت هر لیتر شیر خام در دامداری را، با رشد ۴۰درصدی نسبت به آخرین نرخ مصوب خود در تیر‌ماه امسال، به ۴۵۰۰تومان افزایش داد. نرخ مصوب هر کیلوگرم شیر خام در تیر‌ماه امسال ۲۹۰۰تومان تعیین شده بود. پیش‌تر در ۲۸آبان‌ماه امسال نیز سازمان حمایت نرخ این فرآورده را ۴۱۵۰تومان تعیین کرد اما درنهایت ستاد تنظیم بازار به نرخ ۴۵۰۰تومانی هر لیتر شیر خام حکم داد. با افزایش نرخ مصوب شیر خام، که خواست دامداران و مبنای اصلی شرکت‌های لبنی برای افزایش قیمت‌ها در هفته‌های اخیر بوده است، متولیان تنظیم بازار نرخ تازه‌ای را برای انواع محصولات لبنی پرمصرف در سبد خانوارها اعلام کردند که احتمالا دستاورد اصلی آن تسریع روند حذف شیر و لبنیات از سبد مصرفی خانوارها خواهد‌بود.

مصوبه گرانی دوباره لبنیات
ستاد تنظیم بازار در نشست شنبه هفته جاری (یکم آذر ماه) خود با افزایش قیمت شیر خام و لبنیات موافقت کرد. براساس این مصوبه قیمت فروش شیر خام، با مشخصات ۳.۲درصد چربی و بار میکروبی زیر ۱۰۰هزار، ۴۵۰۰تومان به ازای هر کیلوگرم در دامداری تعیین شد بر این اساس، قیمت ۱۰قلم محصول لبنی پر مصرف مشمول نیز تصویب و برای اجرا به سازمان حمایت و سازمان‌های صمت ۳۱‌استان ابلاغ شد.

بنا بر اعلام این ستاد با توجه به درخواست تشکل‌ها و انجمن‌های مربوط و وزارت جهادکشاورزی برای اصلاح نرخ شیرخام و محاسبه سهم اثر نرخ جدید نهادها و سایر هزینه‌های تولید، کمیته مربوط با مسئولیت سازمان حمایت مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان تشکیل و قیمت فروش هر کیلوگرم شیر خام در دامداری با مشخصات مذکور ۴۵۰۰تومان تصویب شد. ستاد تنظیم بازار همچنین تصویب کرد به ازای هر یک دهم درصد افزایش یا کاهش درصد چربی، مبلغ ۶۰تومان متناسب با افزایش یا کاهش درصد چربی به قیمت مصوب شیر خام اضافه یا کسر شود. علاوه بر آن با توجه به سهم اثر شیر خام بر تولید محصولات لبنی، قیمت ۱۰قلم محصولات لبنی پرمصرف مشمول قیمت‌گذاری تثبیتی شیر، ماست و پنیر نیز در کمیته مربوط با مسئولیت سازمان حمایت مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان تعیین شد. بر این اساس قیمت شیر بطری یک لیتری کم‌چرب ۱.۵درصد ۷۱۰۰، شیر بطری یک لیتری نیم‌چرب ۲درصد ۷۵۰۰، شیر بطری یک لیتری پرچرب ۳درصد ۸۵۰۰ و شیر بطری یک لیتری کامل ۳.۲درصد ۸۶۰۰تومان تعیین شد. همچنین قیمت شیر نایلونی ۹۰۰گرمی کم‌چرب ۱.۵درصد ۵۴۰۰ و پنیر یواف ۴۰۰گرمی ۱۴۵۰۰تومان تعیین شد. بررسی نرخ مصوب انواع ماست کم‌چرب و پرچرب نیز نشان می‌دهد ستاد مذکور در مصوبه‌خود قیمت ماست ۹۰۰گرمی کم‌چرب ۱.۵درصد را ۸هزار، ماست ۹۰۰گرمی پرچرب ۳درصد ۹۷۰۰، ماست دبه‌ای ۲۵۰۰گرمی کم‌چرب ۱.۵درصد ۲۱هزار و نرخ ماست دبه‌ای پرچرب ۳درصد را ۲۴هزارتومان تصویب کرد. براساس این مصوبه همچنین مقرر شده تا قیمت سایر احجام این اقلام پس از پیشنهاد انجمن مربوط و محاسبه سازمان حمایت تعیین و ملاک قرار گیرد.

افزایش قیمت دستوری و ۴۰درصدی لبنیات
همزمان با این تحول سخنگوی انجمن صنایع لبنی ایران نیز از افزایش قیمت مصوب محصولات لبنی مشمول نرخ‌گذاری دستوری خبر داد و اعلام کرد: نرخ جدید این محصولات در مقایسه با قبل ۴۰درصد گران شده است. سیدمحمدرضا بنی‌طبا، افزود: با توجه به افزایش هزینه‌های تولید ازجمله قیمت شیر خام، قیمت مصوب محصولات لبنی نیز افزایش یافته است. به گفته او این تغییر قیمت‌ها با نامه‌ سازمان حمایت مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان به تشکل‌های مربوط ابلاغ شده و قابل اجرا است.

خیز لبنیات کم‌مصرف برای افزایش قیمت
هرچند مصوبه اخیر ستاد تنظیم بازار میزان افزایش و نرخ مصوب ۱۰قلم محصول لبنی پرمصرف مشمول قیمت‌گذاری لبنی را تعیین کرده اما در همین مصوبه تعیین نرخ سایر اقلام کم‌مصرف و لوکس لبنیات مانند ماست‌های طعم دار، پرچرب و چکیده، پنیر پرچرب، بستنی، خامه، دوغ و… بر عهده تشکل‌های صنفی و زیرنظر سازمان حمایت گذاشته شده است؛ اقلامی که قبلا مقرر شده بود تا نرخ آن در بازاری رقابتی و با رشد و تنوع عرضه در بازار تعیین شود.

اما مشاهدات نشان می‌دهد؛ نرخ این اقلام طی چند‌ماه اخیربه‌طور هفتگی افزایش یافته و احتمالا گرانی آن به محلی برای جبران هزینه تمام‌شده تولید و افزایش سود شرکت‌های تولیدکننده محصولات لبنی تبدیل شده است. صنایع لبنی نیز با استناد به سهم بیش از ۷۰درصدی محصولات لبنی مشمول قیمت‌گذاری دولتی در سبد تولید شرکت‌ها، نرخ لبنیات کم‌مصرف خارج از شمول قیمت‌گذاری دستوری را بی‌سر و صدا افزایش می‌دهند.

افزایش دوباره نرخ کره
علاوه بر گرانی ۴۰درصدی قیمت شیر و لبنیات پرمصرف، ستاد تنظیم بازار قیمت انواع کره حیوانی و نباتی را آزاد کرد. براساس تصمیم این ستاد و با توجه به تغییر نرخ ارز کره وارداتی از رسمی به نیمایی، قیمت‌گذاری تثبیتی این محصول نیز برداشته شده است. با این مصوبه، ستاد تنظیم بازار به تغییر نرخ ارز کره (انتقال از گروه یک کالایی به گروه۲) و اتمام موجودی آن با نرخ ارز رسمی اشاره و اعلام کرد، از آنجا که اقلام گروه۲ مشمول قیمت‌گذاری تثبیتی نیست، مقرر شده واحدهای تولید‌کننده کره نسبت به تعیین قیمت با رعایت ضوابط قیمت‌گذاری هیأت تعیین و تثبیت قیمت‌ها اقدام کنند.

آزادسازی قیمت کره با مصوبه اخیر ستاد تنظیم بازار در حالی اتفاق افتاده که در شهریور‌ماه امسال نیز با مصوبه این ستاد، قیمت انواع کره دو برابر شد. با این مصوبه بود که قیمت کره ۱۰۰گرمی از ۴۵۰۰ به ۸هزار تومان افزایش یافت. علت این افزایش قیمت تغییر گروه ارزی این کالا از دولتی به نیمایی از سال گذشته اعلام شده بود. اما این پایان سناریوی گرانی کره نبود و اکنون با اتمام ذخایر قبلی کره وارداتی با ارز دولتی، کره خورها باید منتظر قیمت‌های جدید اعلام شده از شرکت‌های تولید‌کننده کره باشند که به‌نظر می‌رسد با توجه به تغییر نرخ ارز مرجع تامین کره خام از دولتی به نیمایی و مابه‌التفاوت این دو نرخ ارز، بازهم رشد ۲ تا ۳برابری قیمت این محصول لبنی را به‌دنبال خواهد داشت.