راما حبیبی راه صنعت، با تاکید بر اینکه ایران در منطقه‌ای خشک و نیمه‌خشک قرار دارد، افزود: طبیعی است که شرایط بارندگی و وضعیت منابع آب در کشور با محدودیت همراه باشد و به همین دلیل، نحوه مدیریت آب و الگوی مصرف باید متناسب با این واقعیت جغرافیایی تنظیم شود.

وی با بیان اینکه تهران طی سال‌های اخیر دوره سختی از خشکسالی را پشت سر گذاشته است، یادآورشد: در پنج سال گذشته خشکسالی بسیار شدیدی را تجربه کرده‌ایم و سال گذشته پنجمین سال خشکسالی بود. امسال نیز هرچند بارش‌ها نسبت به سال قبل بهتر شده، اما هنوز نمی‌توان گفت شرایط به وضعیت عادی و مطلوب رسیده است و هنوز با وجود بهبود نسبی بارندگی، نتوانسته‌ایم به پرشدگی مورد انتظار سدها و منابع آبی دست پیدا کنیم.

حبیبی اظهار کرد: از ابتدای سال آبی جاری تاکنون حدود ۱۶۸ میلی‌متر بارش در تهران ثبت شده است؛ رقمی که ۳۴.۵ درصد کمتر از میانگین بلندمدت است. میانگین بارش نرمال سالانه تهران حدود ۲۸۰ میلی‌متر است و بنابراین، میزان بارش فعلی هنوز با شرایط مطلوب فاصله دارد.

معاون حفاظت و بهره‌برداری شرکت آب منطقه‌ای تهران با اشاره به اینکه در سال آبی جاری هنوز حدود ۴۰ روز از فصل بارندگی باقی مانده است، گفت: امیدواریم در این مدت بارش‌های خوبی رخ دهد تا بخشی از کمبودها جبران شود، هرچند تجربه سال‌های اخیر نشان داده که اتکا به امید بارش کافی نیست و باید بر مدیریت مصرف تکیه کرد.

ابزارهای کاهند تا ۳۰ درصد مصرف آب را کاهش می دهد

معاون حفاظت و بهره‌برداری شرکت آب منطقه‌ای تهران با اشاره به الگوی مصرف آب در تهران خاطرنشان کرد: حدود ۴۲ درصد از منابع آب استان در بخش شرب مصرف می‌شود و حدود ۴۸ درصد نیز به کشاورزی اختصاص دارد. این نسبت در مقایسه با میانگین کشور قابل توجه است چون در سطح ملی، حدود ۹۰ درصد آب در کشاورزی مصرف می‌شود و ۱۰ درصد باقی مانده سهم شرب، صنعت و فضای سبز است. این تفاوت نشان می‌دهد که در تهران فشار بزرگی بر منابع آبی برای تأمین آب شرب و مصرف شهری وجود دارد.

حبیبی تاکید کرد: وقتی نزدیک به نیمی از منابع آب یک استان صرف شرب می‌شود، لزوم صرفه‌جویی دوچندان است. استفاده از ابزارهای کاهنده مصرف و وسایل بهینه‌ساز می‌تواند ۲۰ تا ۳۰ درصد مصرف را کاهش دهد و حتی صرفه‌جویی ۱۰ تا ۱۵ درصدی در این حوزه، معادل حجم آبی در اندازه یک سد بزرگ خواهد بود. اگر مردم و دستگاه‌های مسئول هم‌زمان پای کار بیایند، می‌توان بخش مهمی از بحران را مدیریت کرد.

وی با بیان اینکه مدیریت مصرف فقط یک توصیه کوتاه‌مدت نیست، ادامه داد: صرفه‌جویی باید به یک فرهنگ عمومی تبدیل شود و همه، از خانوارها گرفته تا بخش‌های اجرایی، باید در این مسیر همکاری کنند. در شرایطی که منابع محدود است، کوچک‌ترین صرفه‌جویی در مقیاس جمعیتی تهران اثر قابل توجهی خواهد داشت.

معاون حفاظت و بهره‌برداری شرکت آب منطقه‌ای تهران به وضعیت آب زیرزمینی اشاره کرد و گفت: در استان تهران به طور میانگین سالانه حدود ۹۰ سانتی‌متر افت سطح آب‌های زیرزمینی ثبت می‌شود که این افت نشانه فشار سنگین بر آبخوان‌ها است.

حبیبی افزود: این موضوع در برخی نقاط استان شدیدتر است و به‌ویژه در مناطق کشاورزی و دشت‌های ممنوعه، آثار آن به‌خوبی دیده می‌شود. در چنین شرایطی، یکی از مهم‌ترین وظایف شرکت آب منطقه‌ای مقابله با چاه‌های غیرمجاز و کنترل برداشت‌های غیرمجاز است.

مسدودی ۵۷۰۰ حلقه چاه غیرمجاز در استان تهران

حبیبی از ادامه برخورد با اضافه‌برداشت از چاه‌های مجاز خبر داد و تاکید کرد: تیم‌های نظارتی به‌طور مستمر در دشت‌ها و شهرهای استان فعال هستند تا مانع بهره‌برداری غیرقانونی از منابع آب شوند و در این رابطه طی ۲ سال اخیر بیش از پنج هزار و ۷۰۰ حلقه چاه غیرمجاز در استان تهران پر و مسدود شده است.

معاون حفاظت و بهره‌برداری شرکت آب منطقه‌ای تهران گفت: این اقدامات در قالب طرح تعادل‌بخشی انجام می‌شود؛ طرحی که هدف آن کنترل برداشت از منابع آب زیرزمینی، جلوگیری از افت بیشتر سطح آب و کاهش تبعاتی مانند فرونشست زمین است. اگر این روند کنترل نشود، آثار آن در آینده برای کشاورزی، محیط‌زیست و سکونتگاه‌های انسانی بسیار سنگین‌تر خواهد بود.

همه دشت های تهران در منطقه ممنوعه هستند

حبیبی درباره دشت‌های استان تهران گفت: استان تهران دارای ۹ دشت است و همه این دشت‌ها در وضعیت ممنوعه قرار دارند؛ به این معنا که حفر چاه جدید در آنها مجاز نیست و هرگونه برداشت نیز باید مطابق ضوابط و مجوزهای مشخص انجام شود.

وی افزود: در این دشت‌ها موضوع اضافه‌برداشت بسیار حساس است و هرگونه تخلف می‌تواند فشار بیشتری بر آبخوان‌ها وارد کند.

حبیبی در پاسخ به این پرسش که کدام دشت شرایط بحرانی‌تری دارد، دشت ورامین را از مناطق نگران‌کننده توصیف کرد و گفت: این دشت افت بیشتری را تجربه کرده و آثار فرونشست زمین در آن مشهودتر است. وقتی سطح آب زیرزمینی به شکل مستمر افت می‌کند، هم توان تولید کشاورزی کاهش می‌یابد و هم خطرات زیست‌محیطی و عمرانی افزایش پیدا می‌کند.