حکمت
۞ هر کس از خود بدگویی و انتقاد کند٬خود را اصلاح کرده و هر کس خودستایی نماید٬ پس به تحقیق خویش را تباه نموده است. ۞
شناسه خبر : 18924
  پرینت تاریخ انتشار : ۲۵ آبان ۱۳۹۹ - ۱:۳۰ |

خاک ایران؛ هر کامیون ۸دلار

«یک سانتی‌متر از خاکی که امروز روی آن قدم می‌گذاریم حاصل کار طبیعت از زمان مولاناست.» این یک مثال دم‌دستی است تا بتوانید به عمق فاجعه تخریب خاک پی ببرید که این روزها از طریق فرسایش، آلودگی و قاچاق در حال وقوع است.
خاک ایران؛ هر کامیون ۸دلار

راه صنعت- براساس قانونی که در سال۱۳۹۰ به نام حمایت از تولید‌کننده تصویب شد، به‌جز در مناطق حفاظت‌شده، بهره‌برداران می‌توانند بدون نیاز به دریافت مجوز از سازمان حفاظت محیط‌زیست، از معادن بهره‌برداری کنند. این رویه باعث افزایش تجارت غیرقانونی خاک شد که از دهه۸۰ آغاز شده و تا به امروز ادامه دارد.

امارات؛ بازار اصلی خاک ایران
سازمان حفاظت محیط‌زیست تلاش دارد تا با استفاده از قانون حفاظت از خاک که سال گذشته به تصویب مجلس رسید، مشکل را برطرف کند که البته این قانون هنوز اجرایی نشده است. در این فاصله خاک‌های حاصلخیز کشور اعم از جنگلی و مرتعی، معدنی و کشاورزی به عناوین مختلف سر از بازارهای داخلی و جهانی درآورده و تبدیل به محصولات آرایشی، جزیره‌های مصنوعی، ماده خام معدنی و… شده است.

به اعتقاد اسماعیل کهرم، بوم‌شناس به هیچ عنوان نباید خاک کشور از هر نوع را فروخت. استدلال او در گرانبهابودن خاک، در زمان طولانی تولید آن است. او می‌گوید: ادله کافی وجود دارد که نشان می‌دهد خاک پس از برداشت به کشورهای عربی حاشیه خلیج‌فارس فروخته می‌شود. آنها با خاک ایران در حاشیه خلیج‌فارس، جزیره نخیلو می‌سازند و با این کار در درجه اول جریان آب را در خلیج‌فارس که خلاف عقربه‌های ساعت است برهم می‌زنند. جریان آب، علاوه بر تعدیل دمای آب، باعث جابه‌جایی جمعیت آبزیان و مواد غذایی آنها می‌شود. در درجه دوم آنها از خاک ایران برای بهره‌برداری از فلزات موجود در خاک استفاده می‌کنند. از آنجایی که جزایر این کشورها مرجانی و حاوی کربنات کلسیم است، کشاورزی در آن ممکن نیست. آنها با خاک ایران برای خود زمین کشاورزی می‌سازند؛ زمینی که ۴۰۰ تا ۸۰۰سال ایجاد آن طول می‌کشد.

۸دلار برای هر کامیون خاک بلوچستان
در مناطقی مانند بلوچستان، آنچه از تبعات برداشت و تجارت خاک باقی می‌ماند، بستری است که دیگر حیات در آن شکل نمی‌گیرد. اسماعیل کهرم، بوم‌شناس می‌گوید: در مناطقی که خاک برداشت می‌شود سنگی برجای می‌ماند که به آن «مارن» می‌گویند. این سنگ شبیه به سنگ مرمر است و نمی‌توان روی آن کشاورزی کرد. در منطقه نوبندیان نزدیک شهر کنارک استان سیستان و بلوچستان، برداشت خاک به اندازه‌ای زیاد بوده که به سنگ مارن رسیده‌اند. کشاورزان زیادی از شرایط موجود به مسئولان شکایت برده‌ و استشهادیه امضا کرده‌اند. چون با برداشت خاک نه‌تنها کشاورزی منطقه نابود شده، که مسیر رودخانه‌ها نیز تغییر کرده است. خاک منطقه نوبندیان هم به قیمت ۸دلار برای هر کامیون به کشور امارات فروخته می‌شود.

این متخصص که از نزدیک شاهد برداشت خاک در بلوچستان بوده است، می‌گوید: طبیعت خاک را مستقیم ایجاد نمی‌کند و ۴۰۰ تا ۸۰۰سال کار شبانه‌روزی ابر و باد و مه و خورشید و فلک است که بستر سنگی زمین را تبدیل به یک بند انگشت خاک حاصلخیز می‌کند و ما اکنون محصولی را که ۱۲هزار سال طول کشیده تا تبدیل به زمین کشاورزی شود، به اسم برداشت خاک صنعتی، می‌فروشیم. درون هر خاک می‌توانید مواد معدنی روی، منیزیم، سرب و… بیابید. درون همین خاک ۳۰سانتی‌متری در زمین‌های کشاورزی است که میکروارگانیزم‌هایی وجود دارد که باعث رشد گیاهان می‌شود، و الا در سنگ خارا و معدنی که دانه سبز نمی‌شود. هر کجا هم که خاک بهره‌برداری شود به محیط‌زیست کره زمین آسیب وارد می‌شود.

او در مورد تجارت خاک مناطق جنگلی نیز که این روزها فراگیر شده است، می‌گوید: خاک جنگل در همان اقلیم‌های جنگلی کارکرد دارد. خاک جنگل به‌دلیل رطوبتی که دارد و جانورانی مثل کرم و حلزون و هزارپا که در آن زندگی می‌کنند، ارزشمند است و کسی که مثلا در تهران آن را برای باغچه یا گلدان خریداری می‌کند در واقع برای آشغال پول می‌دهد، چون پس از ۲روز تابش آفتاب دیگر این خاک آن خاصیت و کارکردی که در جنگل دارد را نخواهد داشت.

تعلل در اجرای قانون حفاظت از خاک
سالانه در هر هکتار، حدود ۱۶تن خاک کشور فقط از طریق فرسایش خاک از بین می‌رود. استفاده بی‌رویه از سموم کشاورزی و پساب‌های شهری و صنعتی نیز توان خودپالایی خاک را از بین برده است؛ به‌طوری که به اعتقاد متخصصان، نخستین معضل زیست‌محیطی در کشور پیش از مسئله آب، از بین رفتن خاک و کیفیت آن است.

حبیب خداوردی‌لو، عضو هیأت علمی دانشگاه ارومیه و متخصص علوم خاک، امیدوار بود با تصویب قانون حفاظت از خاک، اوضاع حفاظت از خاک ایران بهبود یابد، ولی کندی فرایند اداری برای اجرای قانون، این مسیر را طولانی کرده است.

او می‌گوید: طبیعت توان مشخصی برای تولید خاک دارد. در سایه بی‌توجهی به خاک و این طرز تلقی که خاک به وفور یافت می‌شود و تباهی‌ناپذیر است، به روش‌های مختلف در حال از دست دادن خاک کشور هستیم.

به گفته او، شرایط محیط‌زیستی ایران به‌دلیل قرارگرفتن در محدوده خشک و نیمه‌خشک زمین، شکننده و آسیب‌پذیر است و در نتیجه، به‌دست آوردن خاک عملا بسیار دشوار است. صادرات خاک در قالب مواد معدنی یا سیمان و… نیز درد را دوچندان کرده است.

خداوردی‌لو تأکید می‌کند: قبل از تصویب لایحه حفاظت از خاک، منع قانونی برای برداشت خاک در کشور وجود نداشت، اما هم‌اکنون قانونگذار صادرات و فروش خاک را به هر عنوانی از مرزهای کشور ممنوع اعلام کرده و انتظار می‌رفت که بخش اجرایی کشور این قانون را به سرعت اجرایی کند که متأسفانه تاکنون چنین نشده است.

| منبع خبر : همشهری
به اشتراک بگذارید
تعداد دیدگاه : دیدگاه‌ها برای خاک ایران؛ هر کامیون ۸دلار بسته هستند

مجوز ارسال دیدگاه داده نشده است!

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.